Home » Blog » Voeding & Leefstijl » Voeding 101 - Voedzame voeding

Voeding 101 - Voedzame voeding

Gepubliceerd op 30 juli 2020 om 11:41

Als voedingscoach schrijf ik vrij weinig over voeding omdat een verstoorde relatie met eten eigenlijk helemaal niks met eten te maken heeft. Toch voelde ik de noodzaak om een blogreeks te wijden aan voeding. Niet om jou te vertellen wat je MOET eten, maar jou te helpen om voedingskeuzes te maken die zowel goed zijn voor je lichaam als voor je geest. Met deze blog sluit ik de blogreeks af met een antwoord op de vraag: Wat is voedzame voeding?

‘Gezond’ vs. ‘ongezond’

Als je wil werken aan een gezonde levensstijl hoort daar ook gezonde voeding bij. Maar wat is gezonde voeding nu eigenlijk? Eerlijk gezegd kan ik jou daar geen concreet antwoord op geven. Iets is gezond wanneer het niet schadelijk is voor de gezondheid of de gezondheid juist bevorderd. Maar als je de onderzoeken omtrent voeding en gezondheid een beetje volgt, krijg je veel tegenstrijdige informatie te horen. De ene dag wordt bijvoorbeeld beweerd dat aardappelen kankerverwekkend zijn, terwijl ze een dag later weer worden bestempeld als gezond.


Gezondheid is bovendien ontzettend complex. Niemand kan met 100% zekerheid aantonen of iets wel of niet schadelijk is voor de gezondheid op lange termijn. Natuurlijk zijn er ‘risicovolle’ voedingsmiddelen, maar eigenlijk kun je nooit stellen dat één voedingsmiddel op zichzelf slecht is. Vaak zijn er meerdere factoren die ervoor zorgen dat iets ongezond is. Naast voeding zijn er bovendien nog honderden andere factoren die invloed hebben op je gezondheid. Gezond eten is geen garantie op een gezond lichaam, maar het kan er natuurlijk wel aan bijdragen. 

 

"..eigenlijk kun je nooit stellen dat één voedingsmiddel op zichzelf slecht is. Vaak zijn er meerdere factoren die ervoor zorgen dat iets ongezond is."

 

‘Ik mag zeker geen chocolade eten, want dat is ongezond toch?’ ‘en friet is ook heel slecht toch?’ Zulke vragen hoor ik vaak in mijn praktijk. Vragen over welke producten wel of niet mogen worden gegeten, of het ene product gezonder is dan het ander, enz. Ook hier geldt weer: een voedingsproduct is niet per definitie ‘gezond’ of ‘ongezond’. Wel kan de hoeveelheid van bepaalde voedingsmiddelen - in combinatie met andere leefstijlfactoren - een risico vormen voor de gezondheid.


Sommige voedingsmiddelen zorgen in een relatief lage dosis al voor risico’s. Daarom wordt bijvoorbeeld geadviseerd om niet te veel rood vlees te consumeren. Een overmaat aan ‘gezonde’ voedingsmiddelen is daarentegen ook ongezond. Samenvattend: De dosis bepaalt of iets al dan niet gezond is.

 

Het labelen van voeding als ‘gezond’ of ’ongezond’ is dus heel lastig. Het grappige is, dat je lichaam geen verschil ziet tussen bijvoorbeeld de suiker die je uit een stuk fruit haalt, of de suiker die je binnenkrijgt door het eten van een oreo. Wat je lichaam wél doet, is je voeding beoordelen op macro- en micronutriënten (daarover zo meer). Oftewel, het splitst je voeding in koolhydraten, vetten, eiwitten, vitaminen en mineralen en gebruikt dit vervolgens om jouw lichaam te voeden en te laten functioneren.

 

Mijn punt is dat er eigenlijk niet zoiets bestaat als slechte voeding. Een appel en oreo zijn beide producten die je prima kan eten. Echter,  een appel is een stuk voedzamer voor je lichaam dan een oreo omdat deze vitamines en mineralen bevat. 

 

Micronutriënten

In de vorige blogs heb ik het uitgebreid gehad over de macronutriënten (koolhydraten, vetten, eiwitten), die jou voorzien van energie in de vorm van kilocalorieën. Naast deze macronutriënten, bepalen micronutriënten de kwaliteit van onze voeding. Ze bepalen in welke mate je voeding ook daadwerkelijk voedzaam is.

Micronutriënten zijn voedingsstoffen die in kleine hoeveelheden in onze voeding voorkomen en die je lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft. Onder micronutriënten vallen vitamines, mineralen en spoorelementen. In tegenstelling tot macronutriënten leveren ze geen energie. Ze zijn wel essentieel voor allerlei processen in je lichaam en dragen bij aan een kwalitatief goed eetpatroon.

Er zijn heel veel verschillende vitamines en mineralen en ze hebben allemaal een eigen functie voor het lichaam. Daar ga ik in deze blog niet te diep op in. Ik benoem wel de belangrijkste punten.

 

  1. Vitamines

Vitamines spelen een belangrijke rol bij groei, herstel en het goed functioneren van ons lichaam. De meeste vitamines kunnen niet door het lichaam worden aangemaakt en moeten dus via voeding worden ingenomen. Alleen vitamine D en K kan ons lichaam zelf aanmaken.

Er zijn in totaal 13 verschillende vitamines. De vitaminen A, D, E en K, zijn de in vet oplosbare vitamines. Deze zitten voornamelijk in het vet van voedingsmiddelen en worden opgeslagen in de weefsels van het lichaam. Alle vitamine B’s (8 stuks) en vitamine C, zijn de in wateroplosbare vitamines. Deze vitamines kunnen niet worden opgeslagen in het lichaam (behalve vitamine B12). Deze moet je elke dag aanvullen.

  1. Mineralen en spoorelementen 

Mineralen zijn net als vitamines, stoffen die in kleine hoeveelheden voorkomen in eten en drinken. Het verschil met vitamines is dat mineralen niet afkomstig zijn uit de levende natuur, maar uit de levenloze natuur. Bijvoorbeeld uit steen, water of zelfs uit de grond. Denk aan magnesium, calcium en kalium. Ze zijn onmisbaar voor een goede gezondheid. Planten en dieren nemen deze mineralen op, waardoor ze ook in bepaalde voedingsmiddelen zitten. Voornamelijk calcium, magnesium, kalium, natrium, chloride en fosfor zijn essentiële mineralen.


Spoorelementen zijn mineralen waarvan het lichaam weinig nodig heeft. Belangrijke spoorelementen zijn jodium, ijzer, chroom, koper, zink, mangaan, seleen en molybdeen.

 

Een voedzaam voedingspatroon

Slechte voeding bestaat in mijn ogen niet, maar een voedingspatroon dat niet voedzaam is wel! Het gaat erom dat je gemiddeld gezien een voedzaam voedingspatroon hanteert. Hoe ziet een voedzaam voedingspatroon er dan uit?

 

  • Een goede balans tussen kwalitatief goede voeding en genietmomentjes. Een balans tussen wat goed is voor je lichaam en wat goed is voor je geest. Die balans hoeft er overigens niet elke dag te zijn. Het is namelijk niet zo dat je lichaam aan het einde van de dag de balans opmaakt, de dag afsluit en de volgende dag weer opnieuw begint. Het gaat om balans gedurende een week, een maand, een jaar, enz. Dus mocht je een week 'slecht' hebben gegeten, raak dan niet in paniek. 
  • Variatie in wat je eet. Waarom? Enerzijds om alle voedingsstoffen binnen te krijgen. In broccoli zitten andere voedingsstoffen dan bijvoorbeeld in spinazie. Maar ook omdat het gewoon lekker is om gevarieerd te eten. Bij een dieet mag je bijvoorbeeld maar een beperkt aantal dingen eten of worden soms hele voedselgroepen geëlimineerd. Dat is één niet altijd heel gezond en twee word je niet gelukkig van elke dag hetzelfde eten. 

 

Mijn advies is dat je er in de basis voor zorgt dat je je lichaam goed voedt:

  • Eet calorieën zodat je lichaam voldoende energie heeft.
  • Eet groente en fruit.
  • Eet volkoren graanproducten zoals volkorenbrood, volkoren pasta, zilvervliesrijst.
  • Eet noten en zaden.
  • Eet peulvruchten.
  • Eet vis, met mate vlees en zuivel.

 

En je daarnaast jezelf onvoorwaardelijk toestemming geeft om te genieten van...:

  • ijsjes,
  • chocolade,
  • koekjes,
  • pizza, patat en pannenkoeken (de 3 p's),
  • gebakjes,
  • chips,
  • .....

 

Er is voldoende ruimte voor minder voedzame keuzes binnen een voedingspatroon dat in de basis voedzaam is. 

 

Conclusie

Het doel van deze blogreeks was om eten weer simpel te maken. Voedingskeuzes maak je bij voorkeur op basis van de signalen van je lichaam. Echter, kennis over voeding kan je helpen om de signalen van je lichaam beter te begrijpen. Heb je honger, dan is het noodzaak dat je iets eet. Heb je trek, eet dan datgene waar je zin in hebt. Maak het vooral niet te moeilijk voor jezelf en laat je eetregels over hoe je 'zou moeten eten' zoveel mogelijk los. 

 

Jij weet als enige wat goed is voor jou, voor je lichaam en voor je welzijn. Het mooie is ook nog: het hoeft niet perfect te zijn!

 

Met deze blog sluit ik de blog reeks af over de basis richtlijnen wat betreft voeding. 

Wil je persoonlijk advies over jouw voedingspatroon? 


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.