Wat zegt het getal op de weegschaal nu echt?

Gepubliceerd op 15 november 2018 11:30

 

Er was een periode dat ik obsessief bezig was met mijn gewicht. Elke ochtend moest ik van mezelf op de weegschaal staan. Was het getal lager dan de dag ervoor, dan kon ik met een gerust gevoel de dag beginnen. Was het getal echter hoger, dan was mijn dag al verpest voordat die begonnen was. Het getal op de weegschaal had een grote invloed op mijn stemming. Jaren later, toen ik meer aan krachttraining ging doen, ervoer ik pas dat het getal op de weegschaal echt niet alles zegt. In dit artikel leg ik uit waarom niet. Lees je mee?

De meeste mensen die ik begeleid willen graag afvallen. Ze hebben meestal al een bepaald streefgewicht in gedachten. Dit streefgewicht is niet altijd even realistisch. Het gewicht wordt namelijk beïnvloed door een aantal factoren. Mijn vraag is ook altijd: Waarom wil jij graag afvallen? Vrijwel iedereen wil graag slanker en strakker worden. Wat de meeste mensen zich echter niet realiseren, is dat slanker of strakker worden niet altijd gepaard gaat met gewichtsverlies.

 

Gewicht zegt niet alles

Op onderstaande foto zie je zes verschillende vrouwen. Ze hebben allemaal een andere lichaamsbouw, maar zijn allemaal even mooi. Als je ze zo op een rijtje ziet staan, zou je niet verwachten dat ze allemaal exact hetzelfde wegen. Toch is dit het geval. Ze wegen allemaal 70 kilo.

Met deze foto wil ik duidelijk maken dat gewicht niet alles zegt. Het toewerken naar een bepaald streefgewicht kan handig zijn, maar is vaak niet realistisch. Waar gaat het dan wel om? Het belangrijkste is dat jij je gelukkig voelt in en met je lichaam, dat je lekker in je vel zit, je energiek voelt en het beste uit jezelf haalt.

 

Wat gebeurd er als jij eindelijk je streefgewicht hebt bereikt en blijkt dat je helemaal niet gelukkig bent, je niet sterk en energiek voelt? Misschien kom je er wel achter dat jouw ‘ideale’ gewicht heel anders is dan je had gedacht. Misschien voel jij je wel veel sterker, fitter, mooier energieker en gelukkiger op een heel ander gewicht.

 

Kijk dus kritisch naar jouw doel. Is het puur gewichtsverlies? Of wil jij je gewoon weer lekkerder in je vel zitten, energieker voelen, sterker voelen, gelukkiger voelen? Is het laatste het geval, dan zegt dat getalletje op de weegschaal helemaal niks!

 

Het getal op de weegschaal

Wat zegt dat getal op de weegschaal nu eigenlijk? De weegschaal geeft jouw totale lichaamsgewicht aan. Daarbij is het belangrijk om te weten hoe je lichaam is opgebouwd. Simpel gezegd is jouw lichaam opgebouwd uit water, vetmassa en een deel vetvrije massa (botten, pezen, spieren). Het gewicht van organen en botten kun je niet beïnvloeden. De hoeveelheid vetmassa en spiermassa wel. Dit doe je met behulp van voeding en training.

 

Echter, de weegschaal houdt geen rekening met jouw lichaamssamenstelling. Het maakt geen onderscheid tussen vetmassa, vetvrije massa, spiermassa, vochtbalans, enz. Het meet enkel het totale gewicht. Daarom is het volgende belangrijk om te onthouden:

  • Gewichtsverlies betekent niet automatisch een afname van vetmassa (wat je meestal wel wilt).
  • Gewichtstoename betekent ook niet per se een toename in vetmassa.

 

Fluctuaties in gewicht

Het getal op de weegschaal wordt niet alleen beïnvloedt door vetmassa en spiermassa. Er zijn nog een aantal andere belangrijke factoren die invloed hebben op je gewicht:

 

1. Vochtbalans

De ene dag houdt je lichaam meer vocht vast dan de andere dag. Heb je de vorige dag producten of maaltijden gegeten die veel zout bevatten, dan is de kans groot dat je meer vocht vasthoudt en het getal op de weegschaal hoger uitvalt. Ook houd je meer vocht vast wanneer je koolhydraat-rijke maaltijden hebt gegeten. Koolhydraten binden zich aan water. Voor elke gram koolhydraat wordt ongeveer 3 gram vocht opgeslagen. Dit is overigens ook de achterliggende oorzaak waarom je bij koolhydraat-arme diëten in het begin zo snel afvalt à vochtverlies en vrijwel geen vetverlies.

 

2. Maag- en darminhoud

Als je veel hebt gegeten de vorige dag, zitten je maag en darmen nog vol. Dit zorgt automatisch voor een hoger getal op de weegschaal. Eet je dus aanzienlijk meer op een dag, dan zal je gewicht ook stijgen. Dit betekent niet dat je vetmassa omhoog is gegaan. Ik ben bijvoorbeeld een fan van ‘volumevoedsel’. Ik kies voor producten die veel volume hebben, maar caloriearm zijn. Mijn maaltijden bestaan bijvoorbeeld uit heel veel groenten: veel volume, relatief weinig calorieën. Als je stoelgang niet regelmatig is, kan het voorkomen dat je soms een paar dagen niet naar het toilet kan. Dit zorgt er ook voor dat je een hoger getal op de weegschaal ziet staan.

3. Hormonen

Hormonale schommelingen zorgen voor fluctuaties in gewicht. Zo kan bijvoorbeeld stressverandering in bepaalde hormonen veroorzaken. Het hormoon cortisol speelt hierin een belangrijke rol en heeft o.a. invloed op je vochtbalans. Voor vrouwen speelt de menstruatiecyclus een belangrijke rol. De waarden van hormonen fluctueren gedurende de menstruatiecyclus waardoor het gewicht tussen de 0,5 tot zelfs 5 kg kan fluctueren. Dit komt ook weer als gevolg van de hoeveelheid water die het lichaam vasthoudt.

 

4. Sporten en spierschade

Tijdens krachttraining ontstaan er kleine scheurtjes in je spieren, waar vocht in kan ophopen. Daardoor kun je na een intensieve krachttraining meer vocht vasthouden met als gevolg gewichtstoename.

 

Elke dag wegen?

Bovenstaande factoren zorgen ervoor dat het gewicht op de weegschaal elke dag anders kan zijn. Heeft dat getal op de weegschaal invloed op jouw stemming, dan raad ik je zeker niet aan om dagelijks op de weegschaal te staan. Ga dan maximaal 1 keer per week op de weegschaal staan op een vaste dag in de week, op een vast moment op de dag, onder dezelfde omstandigheden Bijvoorbeeld: Ga elke donderdagochtend direct nadat je bent opgestaan en naar de wc bent geweest zonder kleding op de weegschaal staan. Weeg je altijd met dezelfde weegschaal en op dezelfde plek

 

Is dagelijks wegen dan echt zo slecht? Als het getal op de weegschaal een obsessie voor je is en je humeur beïnvloedt, zou ik het zeker afraden. Echter, soms kan het je wel meer inzicht geven, maar kijk dan enkel naar de algemene trend en niet naar enkele meetmomenten.  

Bijvoorbeeld:


   WEEK 1
ma:  65.6 kg
di:    65,8 kg
wo:  65,2 kg
do:   65,5 kg
vr:    65,3 kg
za:   65,5 kg
zo:   65,1 kg

 

Gemiddeld: 65,4 kg



  WEEK 2
ma:  65 kg
di:    65,2 kg
wo:  64,9 kg
do:   65 kg
vr:    65,3 kg
za:   65,1 kg
zo:   64,8 kg

 

Gemiddeld: 65 kg


Als je puur naar de getallen per dag kijkt, zie je dat dit fluctueert waardoor je in eerste instantie niet het gevoel hebt dat je afvalt. Kijk je naar het gemiddelde gewicht per week, dan haal je de ruis van andere factoren eruit en zie je de daadwerkelijke progressie.

 

Gewicht vs. Lichaamssamenstelling

Het bovenstaand voorbeeld laat zien dat het gewicht onderhevig is aan verschillende factoren. Kijk dus niet naar dat ene getal, dat is puur een momentopname, maar kijk naar de trend. Je gewicht fluctueert van dag tot dag. Afvallen verloopt daarom nooit lineair.

 

Daarnaast is het goed om te beseffen dat je gewicht niets zegt over je vetmassa of lichaamssamenstelling in het algemeen. Wanneer je veel aan krachttraining doet, maak je spiermassa aan. Dan kan het bijvoorbeeld voorkomen dat het getal op de weegschaal stijgt in plaats van daalt, terwijl je er wel strakker en slanker uitziet. Dit komt doordat je vetmassa wel gedaald is, maar je aangekomen bent in spiermassa.

 

Wanneer het getal op de weegschaal daalt, betekent dit niet automatisch dat je daadwerkelijk vetmassa kwijt bent. Dit kan ook te maken hebben met bijvoorbeeld de vochtbalans en verlies van spiermassa. Het gewicht gaat dus wel omlaag, maar je zult geen slanker fysiek zien.

 

Nogmaals een voorbeeld om aan te geven dat gewicht niet alles zegt!

 

Conclusie:

 

  • Gewichtsverlies is niet hetzelfde als afvallen. Gewichtsverlies is een lager getal op de weegschaal dat meerdere oorzaken kan hebben: vochtverlies, verlies van vetmassa, verlies van spiermassa. Afvallen heeft maar één oorzaak: verlies van vetmassa als gevolg van een negatieve energiebalans.

 

  • Je bent meer dan het getal op de weegschaal. Laat jouw humeur niet afhangen van dat cijfertje op de weegschaal. Het zegt niets over hoe gelukkig jij bent, of je lekker in je vel zit, of je gezond bent, enz. Het is enkel een nummer, niet meer dan dat.

 

  • Stel het juiste doel. Jij bepaald wat je doel is. Puur gewichtsverlies, afvallen of sterker, fitter, energieker en gelukkiger voelen. Jij bepaalt wat je wilt bereiken, niet de weegschaal.

 

 


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.