Home » Blog » Voeding & Leefstijl » Intuïtief eten

Intuïtief eten

Gepubliceerd op 5 september 2019 09:10

Hoewel ik met volle overtuiging durf te zeggen dat ik eetstoornis vrij ben, ben ik nog steeds bezig met ´leren eten´. Sommige mensen eten wanneer ze trek hebben en stoppen met eten als ze genoeg hebben gehad. Ze hoeven hier niet over na te denken, het gaat vanzelf. Bij mij, en ik denk bij heel veel anderen, is dat niet het geval. Eten blijft voor mij een aandachtspuntje en zwakke plek. Ik heb ongeveer 2 jaar mijn eten ´getrackt´. Dagelijks hield ik bij wat ik at, hoeveel ik at en in welke macro-verhoudingen (koolhydraten, vetten, eiwitten). Voor mij was het een houvast. Het zorgde er voor dat ik niet te veel at, maar ook niet te weinig. 10 weken geleden heb ik een nieuwe stap gezet: intuïtief eten. Ik heb wat research gedaan en deel mijn bevindingen en mijn ervaring tot nu toe in deze blog.

Er zijn tegenwoordig ontzettend veel verschillende soorten diëten, maar uiteindelijk zijn er maar drie overkoepelende varianten. Volgens Chivo heeft elke dieetvariant zijn eigen regels en daarbij horende consequenties:

  1. Rigide

De rigide vorm van diëten kenmerkt zich door het uitsluiten van specifieke voedingsmiddelen zoals koolhydraten, zuivel, vlees, vet, enzovoorts. De voedingsmiddelen worden uitgesloten omdat ze als dikmakend of ongezond worden gezien. Het onderzoek is gebleken dat deze manier van eten (en visie op eten) een negatieve invloed heeft op je relatie met voeding en je eigen zelfbeeld.  

  1. Flexibel

Ik heb een aantal jaar aan ‘flexibel dieting’ gedaan. In plaats van bepaalde voedingsmiddelen uit te sluiten zoals bij de rigide variant, ligt hier de focus op het controleren van de calorie-inname en de verhouding van macronutriënten. Je mag in principe alles eten, als het maar past binnen je calorie budget en zolang je maar voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt. Deze vorm vind ik persoonlijk heel handig om bewust te worden van je eetpatroon en als eerste stap naar een functionele manier van eten. Het nadeel is dat het tellen van calorieën een obsessie kan worden en daarmee je relatie met voeding en je eigen zelfbeeld negatief kan beïnvloeden. 

  1. Functioneel

Functioneel eten is gericht op het voeden van je lichaam. Deze vorm is gericht op eten om fysieke- en niet om emotionele redenen. Uit onderzoek blijkt dat mensen die functioneel eten, een betere relatie met voeding en het eigen lichaamsbeeld hebben dan mensen die flexibel of rigide eten. Intuïtief eten, is een vorm van functioneel eten. 

 

Intuïtief eten betekent eten naar je behoefte: eten omdat je lichaam het nodig heeft (needing) of omdat je er gewoon zin in hebt (wanting).

 

Wat is intuïtief eten?

Intuïtief eten houdt in dat je eet als reactie op fysiologische honger en stopt met eten wanneer je lichaam aangeeft verzadigd te zijn. Mensen die intuïtief eten zijn zich bewust van hoe het lichaam op bepaalde voedingsmiddelen reageert. Ze kiezen over het algemeen voor voedingsmiddelen die voedzaam zijn en welke er voor zorgen dat het lichaam optimaal kan functioneren.

 

Uit onderzoek is gebleken dat er drie componenten belangrijk zijn bij intuïtief eten.

  1. Je eet wanneer je honger hebt en eet waar je op dat moment behoefte aan hebt/ zin in hebt (door hongersignalen niet te negeren en zonder voeding te labelen als ‘goed’ of ‘fout). Je kunt het zien als ‘onvoorwaardelijk eten’
  2. Je eet om fysieke honger te stillen en niet om bepaalde emoties te onderdrukken of om te gaan met stress, eenzaamheid, verdriet, enz.
  3. Je vertrouwt op (bewust zijn van) interne honger- en verzadigingssignalen van het lichaam om te bepalen wanneer, wat en hoeveel te eten.

 

Bij intuïtief eten ben je dus niet bezig met het tellen van calorieën of het tellen van macronutriënten (eiwitten, vetten, koolhydraten) en ben je ook niet bezig met voedingsregeltjes en restricties die jij jezelf oplegt. Bij intuïtief eten luister je puur naar de interne signalen van je lichaam. Dit betekent overigens niet dat je enkel ‘gezond’ eet of nooit eens meer eet dan je eigenlijk nodig hebt. Het gaat er meer om dat je luistert naar je lichaam en bewuste voedingskeuzes maakt.

 

Eten als een kind - waar gaat het fout?

‘Vroeger kon ik alles eten wat ik wilde zonder aan te komen’… Zo voelde het voor mij althans. Ik kon alles eten wat ik wilde en was nooit bezig met mijn gewicht. Eten ging vanzelf, zonder er over na te denken. Kinderen eten, tot een bepaalde leeftijd, intuïtief of instinctief. Als ze honger hebben eten ze, als ze vol zitten dan stoppen ze met eten. Ze luisteren heel goed naar de signalen van het lichaam. Maar waar gaat het fout? Vanaf welk moment wordt eten opeens zo’n ding?

 

Naarmate we ouder worden, gaan we meer aandacht besteden aan het uiterlijk en houden we meer rekening met hoe anderen ons zien. Dat begint rond de puberteit. Uiterlijk wordt opeens heel belangrijk. Enerzijds komt dit door de hormonale veranderingen in het lichaam. Anderzijds, en ik denk dat dit een veel grotere rol speelt, worden we ontvankelijk voor sociaal-culturele invloeden. Het ideaalbeeld van hoe je eruit zou moet zien, hoeveel je mag wegen, wat mooi is en wat niet, wat goed is en wat fout en ga zo maar door.

 

Daarnaast leven we in ‘the world of plenty’: eten en drinken is overal, 24 uur per dag. Dat betekent dat je ook 24 uur per dag verleid wordt om te eten. Als je een externe eter bent, word je snel verleid bij het zien, ruiken en proeven van eten en is het lastig om te luisteren naar de interne signalen van je lichaam.

 

Bij heel veel mensen is het getal op de weegschaal niet zomaar een getal. We koppelen onze eigenwaarde aan het getal. Het getal bepaalt wat, wanneer en hoeveel we eten en hoe we ons voelen. We stoppen met luisteren naar de signalen van het lichaam en laten externe factoren ons eetgedrag beïnvloeden.

 

Intuïtief eten is eigenlijk eten als een kind, eten vanuit instinct.

 

Luister naar je lichaam – mijn ervaring

Ruim 2 maanden geleden ben ik gestopt met het ‘tracken’ van mijn voeding en ben ik gestart met intuïtief eten. Ik moet eerlijk bekennen dat het een behoorlijke uitdaging is. Het herkennen en erkennen van de signalen van het lichaam vind ik nog ontzettend lastig. Ik ben zo ver af komen te staan van mijn lichaam, dat ik het moeilijk vind om onderscheid te maken tussen interne en externe signalen.

 

Daarnaast vind ik het lastig om de ‘controle’ los te laten. Het tracken van de voeding gaf mij een houvast en die houvast heb ik nu even niet. Mijn voedingskeuzes liet ik voorheen grotendeels afhangen van mijn calorie-budget. Als ik zin had in bijvoorbeeld oreo’s dan keek ik eerst of ik nog voldoende budget over had. Als dit het geval was dan kon ik zonder schuldgevoel oreo’s eten. Als het niet het geval was dan moest ik mijn best doen om die oreo-drang te onderdrukken. Ik luisterde dus niet naar mijn lichaam, maar naar mijn voedingsapp.

 

Nu moet ik moet weer het vertrouwen zien terug te krijgen in mijn lichaam en dat kost tijd. Af en toe betrap ik mij erop dat ik in mijn hoofd toch stiekem een schatting maak van het aantal kcal dat ik heb gegeten. Maar dat is iets wat langzaam moet slijten. Ik heb nog een lange weg te gaan, maar geniet tegelijkertijd van dit proces. Ik leer mezelf en mijn lichaam weer beter kennen.

 

Ik ben zo ver af komen te staan van mijn lichaam, dat ik het moeilijk vind om onderscheid te maken tussen interne en externe signalen.

 

Voor wie is intuïtief eten geschikt?

Uiteindelijk is intuïtief eten voor iedereen geschikt. Het is een manier van functioneel eten, dus het zou mooi zijn als iedereen dit zou kunnen bereiken. Maar de stap naar functioneel eten kan soms te groot zijn. Een paar jaar geleden was ik er bijvoorbeeld nog niet aan toe. Daarom is intuïtief eten in eerste instantie niet voor iedereen de beste eerste stap.

 

Voordat je begint met intuïtief eten, is het belangrijk dat je al een tijdje een regelmatig eetpatroon hebt, je metabolisme stabiel is en je hormoonhuishouding in balans is. Wanneer dit nog niet het geval is, werkt je lichaam niet optimaal en geeft het nog geen duidelijke 'hongercues' af. De hormonen Leptine (zorgt voor verzadigingssignaal) en Ghreline (zorgt voor het hongersignaal) moeten eerst voldoende in balans zijn. Als dit niet het geval is, heeft het nog geen zin om af te gaan op de signalen van je lichaam. Daarom is intuïtief eten bijvoorbeeld niet geschikt voor mensen die een eetstoornis hebben of mensen die ondergewicht hebben. Het lichaam functioneert dan niet ‘normaal’. 

 

Pas op het moment dat je minimaal één jaar een gereguleerd eetpatroon hebt (een regelmatig en voedzaam eetpatroon) en lichamelijk in balans bent, kun je beginnen met intuïtief eten. Daarnaast is het belangrijk dat je comfortabel bent met wie je bent, hoe je eruit ziet ongeacht je gewicht en je lichaam (of in ieder geval bezig bent om daar te komen).

 

Intuïtief eten – Mijn 3 belangrijkste tips:

  1. Stop met voeding labelen als goed en fout en jezelf restricties op te leggen

We hebben de neiging om volgens bepaalde regels te eten, waarbij we voeding labelen als ‘goed’ en ‘slecht’. Echter, hoe meer je jezelf bepaalde voeding verbied, hoe meer je er naar gaat verlangen en hoe groter de kans is dat je op een later tijdstip helemaal los gaat op de door jou gelabelde ‘ongezonde’ dingen. Eten volgens regeltjes, staat lijnrecht tegenover intuïtief eten. Intuïtief eten betekent eten naar je behoefte en dat kan zijn omdat je lichaam het nodig heeft (needing) of omdat je gewoon zin in hebt in een oreo (wanting). 

 

  1. Kies bewust en eet bewust

Kies bewust voor het eten en drinken dat je in je mond stop. Vraag je bij alles af: ‘wil ik dit ook echt eten?’ Heb ik ook echt honger?’ heb ik hier ook écht zin in?’. Eet niet om maar te eten, eet omdat je er ook echt behoefte aan heb. LET OP: ben je al iemand die van nature intuïtief eet, dan is het natuurlijk niet nodig om te ‘overanalyseren’ Let it be zoals de Beatles het zo mooi zeggen.

 

Naast bewuste keuzes maken is het daarnaast ook belangrijk om bewust te eten. Dat betekent:

  • Geniet écht van het eten en drinken (bij voorkeur niet eten terwijl je iets anders aan het doen bent, bijvoorbeeld tv kijken)
  • Eet totdat je genoeg hebt en eet niet door totdat je propvol zit. Maak tijdens het eten ook weer bewuste keuzes. Is die tweede keer opscheppen écht nodig of heb ik eigenlijk al genoeg?

 

  1. Vertrouw op je lichaam

Mijn laatste tip en tevens de belangrijkste naar mijn mening: vertrouw er op dat je lichaam precies aangeeft wat jij wel en niet nodig hebt. Dit vind ik het meest moeilijke heb ik gemerkt. Want wat gebeurd er als ik alle controle los laat? Ga ik dan niet te veel eten? of juist te weinig eten? wederom een controle ding.

 

Sinds ik begonnen ben met intuïtief eten, merk ik dat ik inderdaad soms te veel eet en soms ook te weinig. Daar kom ik vaak pas achter als het al gebeurd is. Dit hoort bij het proces en is de enige manier om weer de signalen van mijn lichaam te leren herkennen. Hier komt ook nog eens bij kijken dat ik moet accepteren dat ik nu misschien in gewicht aan kom. Ik moet erop vertrouwen dat ik uiteindelijk een balans ga vinden waarbij mijn lichaam het beste functioneert. Super eng!

 

Ik heb mijn ups en downs, soms wil ik het liefste MyFitnessPal er weer bij pakken en alles wat ik eet invoeren in de app, soms heb ik moeite met het feit dat mijn gewicht nu meer fluctueert, soms voel ik me zo onzeker dat ik weer terug in mijn comfortzone wil kruipen. Maar ik zet door omdat ik er van overtuigd ben dat intuïtief eten er uiteindelijk voor zorgt dat mijn relatie met eten en mijn zelfbeeld nóg beter wordt.

Ben jij een intuïtieve eter?

Ja, eten gaat vanzelf
Nee, ik ben een rigide eter
Nee, ik ben een flexibele eter
Ik ben aan het oefenen met intuïtief eten
Aantal stemmen:
1 stem

« 

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.