Home » Blog » Voeding & Leefstijl » Etiketten lezen – bijzondere eyeopeners

Etiketten lezen – bijzondere eyeopeners

Gepubliceerd op 29 augustus 2019 10:15

Ik word altijd een beetje onrustig en zenuwachtig als ik de supermarkt in loop. Zo veel verschillende producten, verschillende smaken, verschillende varianten en verschillende verpakkingen. Nu ben ik iemand die sowieso al snel overprikkelt raakt, maar de supermarkt voelt voor mij bijna alsof ik op een drukke kermis loop. Gelukkig koop ik eigenlijk altijd dezelfde producten en kan ik bijna met mijn ogen dicht door de supermarkt heen racen. Even snel in en uit. Gisteren heb ik mij voor jou – omdat je altijd zo trouw mijn blogs leest – opgeofferd. Ik ben met mijn ogen open door de supermarkt gelopen en heb een aantal producten vergeleken. Er kwamen een aantal bijzondere dingen naar voren. In deze blog geef ik je een lesje ‘etiketten lezen’ inclusief een aantal voorbeelden.

De eerste stap wanneer je het eetpatroon wilt veranderen is bewustwording: wat en hoeveel eet je op een dag. Dat kun je doen door bijvoorbeeld een app bij te houden. De volgende stap is kennis vergaren: weet wat je eet, weet wat er in de voedingsproducten zit die je eet. Dit leer je door daadwerkelijk etiketten te lezen en niet alleen maar naar de mooie verpakking te kijken.

 

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit stelt strenge eisen wat betreft de informatie die op een etiket vermeld moet worden. Er hoort bijvoorbeeld altijd op te staan welke ingrediënten er in zitten. Daarnaast mogen fabrikanten niet zomaar kreten als ‘rijk aan vezels’ of ‘zonder toegevoegde suikers’ en ‘volkoren’ op hun verpakking zetten.

 

Ondanks de strenge wetgeving worden we vaak misleid door wat fabrikanten op hun verpakkingen zetten. Het is dus belangrijk om altijd kritisch te kijken naar de ingrediënten en voedingswaarden van een product.

 

De ingrediëntenlijst

Op het etiket moet vermeld worden waaruit het product bestaat, daar mag de fabrikant niet over liegen. De ingrediënten staan in volgorde van hoeveelheid vermeld op de verpakking. Het ingrediënt dat als eerste vermeld staat, is dus ook het meest gebruikt in het product.

Zie je als eerste suiker staan, dan weet je al dat het een suikerrijk product is. Als we bijvoorbeeld kijken naar de ingrediëntenlijst van Peijnenburg ontbijtkoek, zie je als eerste glucose-fructosestroop vermeld staan. Dit is een andere naam voor suikerandere naam voor suiker.

 

Volgens de wetgeving mag brood alleen ‘volkorenbrood’ worden genoemd wanneer er voor 100% met volkorenmeel is gewerkt (ongeacht het graansoort). Maar deze regeling geldt NIET voor bijvoorbeeld beschuit, crackers, koekjes, ontbijtkoek. Zo bestaat de volkoren variant van Peijnenburg ontbijtkoek voor maar 26% uit (rogge)volkorenmeel. Kijk dus altijd even of je ‘volkorenproduct’ ook echt ‘volkoren’ is. Bij voorkeur kies je voor een product dat minstens uit 50% volkorenmeel bestaat.

 

Toevoegingen

Elk bewerkt voedingsproduct bevat E-nummers. Dit zijn stoffen die aan voedingsmiddelen worden toegevoegd, zoals geur-, kleur- en smaakstoffen én zijn goedgekeurd door de Europese Gemeenschap. Veel E-nummers zijn chemisch, maar er zijn er ook die een natuurlijke oorsprong hebben zoals vitamine C (= E300).

Het feit dat ze zijn goedgekeurd betekent dat ze veilig zijn. Maar mijn beredenering is altijd: hoe meer E-nummers op de verpakking staan, hoe sneller ik het weer weg leg. Het betekent dat het product bewerkt is en mijn voorkeur gaat altijd uit naar onbewerkte voeding.

Wat betreft toevoegingen kun je ook denken aan suiker en zout. Denk bijvoorbeeld aan groente/fruit uit blik of uit een pot. Hier zit vaak zout en suiker aan toegevoegd. Kies liever voor verse groente/fruit of diepvriesgroenten/diepvriesfruit.

 

Voedingswaarden

In de voedingswaardetabel op een voedingsproduct kun je aflezen hoeveel calorieën, koolhydraten, suikers, vetten en zout het product bevat. Daarnaast wordt op sommige verpakkingen ook de micronutriënten vermeld (vitamines en mineralen).

Als je producten vergelijkt, kun je dat het beste doen per 100 gram. Soms zie je ook de voedingswaarde per portie op het etiket staan, maar dat kan heel misleidend zijn. Fabrikanten bepalen namelijk zelf hoe groot zo’n portie is en in mijn ervaring zijn die porties een stuk kleiner dan mijn eigen porties.

 

'Nutritional labels should include a 'What if I eat the whole damn thing' section'

 

Wanneer je naar de voedingswaarden kijkt, zijn een aantal dingen belangrijk:

  • Calorieën: Hoe meer kcal per 100 gram, hoe energierijker het product is en hoe kleiner je portiegrootte dient te zijn.

 

  • Verzadigde vetten: Kies voor producten met weinig verzadigde vetten. Het advies is om niet meer dan 10% van je calorie-inname uit verzadigd vet te halen. Dus stel dat je 2000 kcal per dag eet, dan is het advies om niet meer dan 22 gram onverzadigd vet per dag te eten. Kies daarom bijvoorbeeld voor magere kwark in plaats van volle kwark.

     

    Magere kwark (Melkan)

    Volle kwark (Melkan)

    • Koolhydraten waarvan suikers: Dit zijn alle suikers die in het voedingsmiddel zitten. Zowel de toegevoegde suikers als de suikers die van nature voorkomen in het product zoals bij fruit en in melk. Het advies is om de inname van TOEGEVOEGDE SUIKERS te beperken tot 10% van het totaal aantal calorieën die je dagelijks binnenkrijgt. Stel je eet 2000 kcal per dag, dan is het advies om niet meer dan 50 gram toegevoegde suikers per dag te eten. Kies daarom bijvoorbeeld voor muesli in plaats van cruesli of krokante muesli

     

    Muesli (oké)

    Krokante muesli (oké)

    • Vezels: Vezels zitten van nature in groente, fruit, volkoren granen en peulvruchten. Eet je hier voldoende van dan krijg je voldoende (30-40 gram) vezels binnen. 

    • Eiwitten: mijn ervaring is dat veel mensen moeite hebben om voldoende eiwitten te eten. Het advies is om 20-30 procent van je dagelijkse calorie-inname uit eiwitten te halen. Stel je eet 2000 kcal per dag, dan is het advies om ongeveer 100-150 gram eiwitten per dag te eten. In Skyr zit bijvoorbeeld meer eiwitten dan in magere kwark (let op, ook meer kcal).

     

    Skyr naturel (Arla) bevat 2,7 gram meer eiwitten per 100 gram dan de magere kwark van melkan

     

    • Zout: Meer dan 80% van de Nederlandse bevolking krijgt meer zout binnen dan de maximale hoeveelheid van 6 gram zout per dag. Daarom is het belangrijk om te kijken naar de hoeveelheid zout in een voedingsproduct. Zout kan op twee manieren vermeld worden, als zout of als natrium. In 2,5 gram zout zit ongeveer 1 gram natrium

     

    Ik probeer voor producten te kiezen waarin weinig suikers en verzadigd vet zitten, maar juist veel eiwit en voedingsvezels.

     

    Leuke voedingsclaims

    Fabrikanten proberen de consument te verleiden om hun product te kopen door het product zo aantrekkelijk mogelijk te maken. Dit doen ze door er een mooie verpakking omheen te wikkelen, maar ook door er een mooie claim op te zetten.

     

    • Light: Deze claim mag alleen gebruikt worden als er bijvoorbeeld 30% minder suiker of 30% minder vet in zit dan een vergelijkbaar product. Dit betekent niet dat er ook 30% minder kcal in zit. In light-chips wordt het vet bijvoorbeeld vervangen door koolhydraten en eiwitten die ook energie bevatten. Als de fabrikant iets uit het product haalt, doet hij er iets anders voor terug om het product lekker te houden. Laat je dus niet misleiden

     

    • Vezelrijk vs. bron van vezels: De claim ‘vezelrijk’ mag alleen gebruikt worden als het vezelgehalte van het product minimaal 6 gram per 100 gram of 3 gram per 100 kcal bevat. De claim ‘bron van vezels mag alleen gebruikt worden als het vezelgehalte van het product minimaal 3 gram per 100 gram of 1,5 gram per 100 kcal bevat. Je moet het maar net weten dat hier een verschil in zit. 

     

    Dat iets als vezelrijk wordt benoemd, betekent niet dat het ook daadwerkelijk meer vezels bevat dan andere producten. In de muesli van het Oké merk zitten 9,5 gram vezels per 100 gram. Terwijl in de muesli van het merk 'dorset cereals' - dat op de verpakking 'rijk aan vezels' heeft staan - 'maar' 8,4 gram vezels zitten per 100 gram. 

     

      • Suikervrij: Deze claim mogen fabrikanten gebruiken als het suikergehalte van het product maximaal 0,5 gram per 100 gram of 0,5 gram per 100 milliliter is. Het betekent dus niet dat er helemaal geen suiker in zit. Daarnaast heb je ook nog de claim Suikerarm (Het suikergehalte van het product is maximaal 5 gram/100 gram of 2,5 gram/100 milliliter). De claim zonder toegevoegde suikers betekent dat er geen suikers/zoet makende middelen aan het product zijn toegevoegd. Het product kan evengoed veel suikers bevatten.

       

      Peijnenburg heeft een variant 'zonder toegevoegde suikers'. Dit betekent dat er geen suikers aan toegevoegd zijn. Maar wat mij opvalt is dat er wel zoekmakende middelen (24 gram per 100 gram) aan het product zijn toegevoegd, namelijk polyonen. Dit zijn zoetstoffen die half zo zoet tot even zoet zijn als suiker. Polyolen leveren wel calorieën, maar ongeveer 2 keer zo weinig als suiker. Het voordeel van polyolen is dat ze nauwelijks worden opgenomen in het bloed en de bloedsuikerspiegel nauwelijks beïnvloeden. Er zit overigens wel echt minder suiker in dan de 'gewone' variant, namelijk 34 gram minder!

       

       

      • Eiwitrijk vs bron van eiwitten: de claim ‘eiwitrijk’ mag alleen gebruikt worden als minimaal 20% van de energie in het levensmiddel bestaat uit eiwitten. De claim ‘bron van eiwitten’ mag alleen gebruikt worden als minimaal 12% van de energie in het levensmiddel bestaat uit eiwitten. Net zoals met 'vezelrijk' geldt hier ook weer dat wanneer een product claimt eiwitrijk te zijn, dit niet betekent dat het ook daadwerkelijk meer eiwitten bevat dan andere producten. 

       

      Door jouw aandacht af te leiden van de andere ingrediënten, met schreeuwerige termen zoals 0% vet en extra vezels, lijkt het een gezond product. Maar lees toch maar eens de ingrediënten op de achter- of zijkant. Vaak wordt er met andere ingrediënten gecompenseerd, waardoor het product er niet gezonder op is geworden.

       

      Conclusie

      Kijk niet alleen naar de mooie verpakking en de schreeuwerige claims die erop staan, maar lees de etiketten. Kijk welke ingrediënten er in zitten en bestudeer de voedingswaarden. Hoe minder het product bewerkt is, hoe beter. Bedenk ook dat geen enkel product op zichzelf gezond of ongezond is. De beste keuze bestaat niet! Wat ik vooral wil laten zien met dit artikel is dat je makkelijk misleid kan worden door wat er op de verpakking staat. Ga er niet zomaar vanuit dat een product gezonder is dan andere producten omdat het 'eiwitrijk', 'vezelrijk' of 'suikervrij' is. 

       

      BONUS: bekijk de voedingswaarde van deze Zonnatura thee eens. Walt valt je op?


      «   »

      Reactie plaatsen

      Reacties

      Er zijn geen reacties geplaatst.